Begint atheïsme een gevaarlijke cultus te worden?

Al eerder is er op dit blog gesproken over een link tussen atheïsme en geweld. Terwijl veel atheïsten naar religie wijzen als een grote bron van ellende in de wereld, is er een groeiend aantal mensen dat begint in te zien dat ook atheïsme zelf fanatieke trekken begint te krijgen. Een verontrustend artikel van de Britse schrijver Bryan Appleyard inThe New Statesman over de nieuwe God Wars lijkt dit vermoeden te bevestigen.

De bron van Rick Santorums euthanasie-in-Nederland-mythologie komt uit Nederland

Er is al een tijdje een rel aan de gang rondom uitspraken van de Republikein Rick Santorum over euthanasie in Nederland. We zouden oudjes met bosjes neerspuiten volgens hem. Nu lees ik zojuist dat PvdA-Kamerlid Frans Timmermans aan minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken zal vragen om publiekelijk stelling te nemen tegen de Republikeinse presidentskandidaat Rick Santorum vanwege diens uitspraken over euthanasie in Nederland. Maar waar komt dit idee eigenlijk vandaan? En is Santorum de eerste die de link tussen euthanasie en Nederland legt?

Een nieuwe spelregel: Geen “Wikipedia-argumenten” meer

De afgelopen tijd lag ik op dit blog regelmatig met een aantal mensen in de clinch over ufo’s. Vaak werd mij verweten dat ik niet kritisch genoeg was ten aanzien van bepaald “bewijsmateriaal”. Ik heb gemerkt dat veel blogbezoekers daarbij Wikipedia-artikelen als argument gebruiken. Daar komt vanaf nu een einde aan…

Klaas van Egmond pleit ervoor om UFO’s serieus te nemen (in de Volkskrant)

Ikzelf had het nog niet gezien, maar gelukkig attendeerde Steven mij op het opiniestuk van prof. ir. Klaas van Egmond, hoogleraar Geowetenschappen-Milieu aan de Universiteit Utrecht, in de Volksrant, waarin hij reageert op de commotie rondom “ufo-gelovige” Coen Vermeeren. De discussie over ufo’s gaat dus door, hoewel ik vermoed dat de sceptici van Van Egmonds repliek niet overtuigd zullen zijn. Immers, deze professor heeft zich uitgebreid met graancirkels beziggehouden en is daarmee in de ogen van sceptici zelf een gelovige…

Het geblakerde mensbeeld van de “refo’s”

Vandaag een wat lange bijdrage. Want onlangs rezen mij de haren te berge, toen ik het artikel van Steef Post las, op de website van het Reformatorisch Dagblad. In dat artikel betoogt Post dat gehoorzaamheid het bijbelse doel is van de opvoeding van kinderen. Toen ik dit artikel las, wist ik meteen weer waarom ik toch zo’n hekel heb aan de ideeën van orthodoxe gelovigen van zwarte-kousen signatuur, de zogeheten refo’s…

Zit uitgeverij Boom in de financiële problemen?

“Nee hoor, met Uitgeverij Boom gaat het prima”, zei het meisje heel opgewekt door de telefoon. Maar ik bleef twijfelen en doorvragen (de journalist in me werd wakker), maar ik kreeg geen antwoord.

Uitgeverij Boom is één van de laatste uitgeverijen in Nederland die nog boeken uitgeeft die kwalitatief onovertroffen zijn – zowel qua uitvoering als qua inhoud – en die bovendien nog relatief betaalbaar zijn (met nadruk op “relatief”, want sommige boeken zijn toch nog tamelijk kostbaar).

Maar gaat het wel goed met die uitgever? Ik heb zo langzamerhand mijn twijfels…

Mijn NRT-recensie van Sam Harris’ “Het morele landschap”

Vandaag verschijnt nog een recensie van mijn hand, namelijk die van Sam Harris’ Het morele landschap (de recentelijk verschenen Nederlandse vertaling van The Moral Landscape) op de site van het Noorderlicht Recensie Team. Ik was niet van het boek onder de indruk, maar dat kun je dus hier lezen: http://www.wetenschap24.nl/nieuws/artikelen/2012/februari/Hersenscan-moraal.html.

Korpel & De Moor over de God die zwijgt…

Dit is toch wel een van de meest interessante boeken die ik de laatste tijd heb gelezen. Het is ook een echt theologisch boek, een boek van bijbelwetenschappers dat in gesprek gaat met en uitdagingen stelt aan andere theologische disciplines (systematisch theologen, godsdienstfilosofen). En het is ook een boek wat een van de meest prangende vragen van deze tijd aan de orde stelt namelijk: waarom spreekt God in de Bijbel zo veelvuldig en lijkt God vandaag te zwijgen? Wat betekent het eigenlijk dat God spreekt? En waarom spreekt God vandaag de dag niet meer? Tijd om het boek De zwijgende God van Korpel & De Moor eens onder de loep te leggen…

Jean Wagemans over UFO’s en abductie op Nu.nl

Ik kan het toch niet laten om even te reageren. Vandaag staat er namelijk op Nu.nl een column van Jean Wagemans met als titel Buitenaardse logica over de ufo-discussie van vorige week – een column die laat zien dat columnisten toch flink de plank kunnen misslaan. De conclusie die Wagemans trekt is dat Dap Hartmann volkomen gelijk heeft dat hij Vermeerens positie academisch onacceptabel acht. Want Vermeeren begaat een ongeldige redenering, namelijk die van “abductie”…

Dap Hartmann reageert in De Volkskrant op UFO-discussie – een respons

Vandaag reageert Dap Hartmann, astronoom en publicist aan de TU Delft, op de discussie omtrent Coen Vermeeren, die door mij verder is aangewakkerd. Hij doet dat op de opiniepagina van De Volkskrant, met een artikel getiteld “‘Ufo-gekkie’ kan geen wetenschapper zijn’. Het is een eigenaardig artikel, dat uiteindelijk de schijn heeft een apologie te zijn vóór het serieus bestuderen van UFO’s… Tijd voor een respons.

“Wetenschap mag ufo’s niet negeren” (mijn opiniebijdrage in de Volkskrant)

Afgelopen weekend heb ik een opiniestuk geschreven voor de Volskrant over UFO’s en de hele affaire rondom Coen Vermeeren van de TU Delft. Het verscheen vanochtend (voor mij plotseling) in de Volkskrant. Hieronder staat mijn eigen versie van het artikel (de redactie heeft enkele zinnen lichtjes aangepast) – vergezeld van wat links (het voordeel van internet) en nog wat opmerkingen…

Debat over het nieuwe boek van Herman Philipse (aankondiging)

Herman Philipse, Nederlands eigen huisatheïst, komt binnenkort met een omvangrijk Engelstalige studie waarin hij poogt de rationaliteit van het theïsme eens en voor altijd te weerleggen. Nieuws over dat boek zal de komende tijd nog wel eens vaker op mijn blog voorbijkomen, omdat ik vernomen heb dat er wat symposia etc. aan het boek gewijd zullen worden. Het boek is getiteld God in the Age of Science? A Critique of Religious Reason en wordt uitgegeven bij de Oxford University Press.

Het eerste symposium zal plaatsvinden op vrijdag 24 februari a.s. van 17.00-19.00 (een erg vreemde tijd, geef ik toe), in het academisch-cultureel centrum SPUI25. Een kort overzicht van de discussieinhoud:

Waarom zouden intelligente en goed opgeleide mensen tegenwoordig eigenlijk nog in een God (of Allah, Jahweh, Vishnu etc.) geloven? Verschillende soorten redenen doen de ronde. Sommigen beweren dat met “God bestaat” geen feit wordt verkondigd maar iets anders. Wat dan? Anderen zeggen dat het wel om een feit gaat en dat er argumenten zijn en bewijsmateriaal is, net als in de wetenschap. Hoe luiden deze? Weer anderen vinden argumenten en bewijsmateriaal juist niet nodig om Gods bestaan te verdedigen. Hoe werkt dat?
Herman Philipse loopt deze verdedigingslinies op systematische wijze na —door middel van een beslisboom—en vindt ze allemaal tekort schieten. Maar klopt de redeneer methode van Philipse wel? En behandelt hij de verschillende opties wel helemaal goed? Marcel Sarot, Rik Peels en René van Woudenberg vinden van niet. Zij zijn intelligent en goed opgeleid maar voeren redenen aan om toch in God te geloven. Zij treden met Philipse in debat.

Het wordt een druk programma, omdat er in die twee uur maar liefst 5 sprekers – waaronder Philipse zelf – het woord zullen voeren. Meer informatie, en de mogelijkheid om zich aan te melden (wat verplicht is), is hier te vinden:

http://www.spui25.nl/spui25/programma.cfm/ED7DF463-C492-4CC5-B1256DE61E69CAE8#p3

Een nummer voor de soundtrack van de kredietcrisis…

Als je een soundtrack van de kredietcrisis zou mogen samenstellen, welk nummer zou daar dan in moeten? Ik denk in ieder geval Depeche Mode’s Everything Counts…

Interview in Trouw met Zygmunt Bauman over de Holocaust

Het is even buiten mijn geloof-en-wetenschap-gebied om iets te schrijven over de Holocaust, maar de Holocaust komt af en toe ter sprake wanneer het gaat om de gevolgen van Darwins evolutietheorie voor de samenleving. Vandaag staat er op de website vanTrouw een zeer interessant interview met de socioloog Zygmunt Bauman, die afgelopen vrijdag de Holocaust Memorial Day Lezing aan de Radboud Universiteit gaf (ben ik niet naartoe geweest). Een opvallende uitspraak die me trof (hoewel natuurlijk de filosofe Hannah Arendt dit al lang duidelijk had gemaakt):

De nazi’s en de communisten waren geen wilde beesten. Het waren progressieve mensen, bewonderd door de grootste geesten van die tijd. Dat is een grote les die we moeten leren: voor monsterlijke daden heb je geen monsters nodig.

Een lezenswaardig interview! Overigens heeft Bauman een heel boek geschreven over de relatie tussen moderniteit en Holocaust: Modernity and the Holocaust (Cornell Univ. Press, 2001, HIER via Amazon.de verkrijgbaar). Het is ook in het Nederlands vertaald maar (hoe zou het ook anders?) al lang niet meer verkrijgbaar. De Engelse uitgave is goed leesbaar en niet te duur. Ik kom er wellicht binnenkort nog eens op terug, want het onderwerp boeit me wel.

Het Historisch Nieuwsblad plaatste overigens vandaag op hun website ook een interview met Bauman: http://www.historischnieuwsblad.nl/00/hn/nl/156/nieuws/17915/%E2%80%98Holocaust_was_niet_barbaars%E2%80%99.html

Aanvulling: En zojuist krijg ik bericht dat de integrale lezing van Bauman online staat, voor diegenen dus die het gemist hebben: http://www.ru.nl/soeterbeeckprogramma/terugblik/terugblik-2012/terugblik-per/lessons-the/virtuele-map/lezing-zygmunt/

De spoken van de moderniteit – Angela Roothaan: “Geesten” (boekbespreking)

Geesten? Spoken? Onzin! Bijgeloof! Toch?

We neigen ernaar om het spreken over spoken, geesten, en zelfs de ziel af te doen als metaforen (in het gunstigste geval) of bijgeloof en onzin (in de meeste gevallen). Maar is dat terecht? Waarom zijn er dan toch zoveel mensen vandaag de dag die geloof hechten aan de boodschappen van overledenen die worden doorgegeven via persoonlijkheden als Derek Ogilvy en Char? En hoe wetenschappelijker onze samenleving wordt, hoe sterker dat bijgeloof ook weer lijkt te worden. Hoe zit dat?

Angela Roothaan, filosofe aan de VU, schreef een boeiend filosofisch boek over een bijzonder onderwerp, dat de moeite van het lezen meer dan waard is. Een korte bespreking…

---

Angela Roothaan, Geesten: Uitgebannen en teruggekeerd in de moderne wereld. Amsterdam: Boom 2011. ISBN 9789461054128. €18,50.

---