Creationisme in moslimlanden neemt toe

De Boston Globe had afgelopen zondag een lang artikel over creationisme in moslimlanden. Was creationisme onder moslims een aantal jaren geleden nog helemaal geen issue, nu wordt het steeds duidelijker dat creationisme onder moslims aan een opmars bezig is. Het Boston Globe artikel inventariseert een en ander. Voor commentator Salman Hameed is het duidelijk: “The next major battle over evolution is likely to take place in the Muslim world”.

Een aantal opvallende zaken:

  • Creationisme in moslimlanden hoort niet bij het religieuze fundamentalisme van ongeletterde gelovigen, zoals bij het christelijke creationisme wel vaak het geval is, maar is vooral populair bij de intelligentsia, sterker nog: het is vooral populair bij liberale denkers, die de wetenschappelijk klinkende claims van creationisme zien als een derde weg tussen religie en wetenschap.
  • Critici zijn daarom juist bezorgd, omdat creationisme daardoor tot beleid kan worden, vooral wanneer de evolutietheorie – zoals vaak het geval is – gezien wordt als een instrument van de westerse intellectuele hegemonie. Dat de evolutietheorie in het westen is uitgevonden, maakt het per definitie suspect.
  • Het creationisme in moslimlanden lijkt vooral een sterke vlucht te nemen door internet.
  • Het centrum van het moslimcreationisme is Turkije, waar Harun Yahya actief is. Zijn boeken vinden overal in de moslimwereld gretig aftrek.
  • Toch is het niet alleen maar slecht: dat evolutie het speerpunt van een groeiende controverse is, is ook een teken dat het onderwijsniveau in moslimlanden omhoog gaat. De discussie over de evolutietheorie is immers een erg intellectuele discussie. En dat terwijl de meeste inwoners van moslimlanden hebben nog nooit van evolutie of Darwin gehoord hebben.
  • De astronoom Salman Hameed maakt een zeer terechte opmerking over de strategie die Dawkins c.s. lijken voor te staan, namelijk dat door de associatie van evolutietheorie met atheïsme de meeste moslims zonder verdere discussie de evolutietheorie van tafel zullen schuiven: “The debate over evolution’s compatibility with Islam is still in its early phases. Some in the Muslim world are also OK with separate spheres for religion and science (we don’t know what fraction supports this view). But it is quite clear that an association with atheism will decisively turn the opinion against biological evolution, without even a debate.”

Lees verder hier:

Boston Globe

Science and Religion Today (een artikel van Salman Hameed, die ook in het Boston Globe-artikel geciteerd wordt; zijn inschatting van de zaken verschilt van die van Taner Edis).

  1. #1 door Gerdien op 27 oktober 2009 - 15:23

    Het is interessant hier dat moslim creationisme als een ontwikkelingverschijnsel gezien wordt. NRC or Trouw had laatst een artikel over Marokko. Ook daar kwam naar boven dat moslimfundamentalisme een ontwikkelingverschijnsel is, een gevolg van alfabetisering en scholing. In feite, fundamentalisme versus een ongeschoold achtergrond geloof. Het deed me erg denken aan de Reformatie: ook (deels) een gevolg van lezen en scholing.

  2. #2 door gert korthof op 29 oktober 2009 - 08:59

    Taede,
    ik zag gisteravond op tv een titel voorbijkomen:
    Michel Onfray Traktaat van atheologie de hoofdzonden van jodendom, christendom en islam
    Ken je dat? Heb je dat gelezen? Wat vind je ervan?

  3. #3 door gert korthof op 29 oktober 2009 - 10:45

    citaat uit Nature donderdag 29 okt 2009:
    “Even nineteenth-century Muslim thinkers reconciled Darwinian ideas with their own past religious and philosophical texts; which may seem ironic, given the rise of Muslim creationists today.”

  4. #4 door gert korthof op 29 oktober 2009 - 10:50

    (vervolg):
    “Muslim readers found their heritage in Darwin’s theory too. Supporters and critics pointed out that Muslim philosophers had long referred to the idea that species or ‘kinds’, as the Arabic term anwa’ suggests, could change over time. For this reason the great classics of early Muslim philosophy and cosmology were almost always cited whenever Darwin was discussed in Arabic, Farsi or Urdu. Muslim writings from the tenth and eleventh centuries referred to a hierarchy of beings, from minerals to flora and fauna, and even argued that apes were lower forms of humans — more evidence for nineteenth-century Muslims that Darwin’s theory was ‘nothing new’.”

  5. #5 door gert korthof op 29 oktober 2009 - 10:53

    “In Science and Civilization in Christianity and Islam (1902), Abduh argued that, in contrast to Christianity, Islam was free of the conflict with science that had so violently plagued Christian civilization in Europe. To stress this difference, he repeatedly wove references to Darwin and evolution into lectures on the exegesis of the Koran.”

  6. #6 door A. Atsou-Pier op 30 oktober 2009 - 09:52

    Min of meer in aansluiting op Gerdien : Wellicht is het huidige creationisme een nawee van de Verlichting die pas nu de gewone gelovigen bereikt, in die zin dat zij bezwijken voor de verleiding het natuurwetenschappelijke instrumentarium onverkort toe te passen op het geloofsgoed. Dit heb ik ergens gelezen, hoop dat het niet bij Taede Smedes himself was.
    In aansluiting op Gert Korthof : Michel Onfray is gewoon de Franse Richard Dawkins. Nogal hedonistisch aangelegd en strevend naar een Tweede Verlichting à la Christopher Hitchens, waar we allemaal doorheen moeten teneinde de laatste restanten van de monotheïstische godsdiensten achter ons te laten, waarna uiteraard het paradijs op aarde los breekt. De Franse Wiki geeft onder “Traité d’athéologie” een citaat dat geen enkele twijfel aan ’s mans bedoelingen laat bestaan.

  7. #7 door Taede A. Smedes op 30 oktober 2009 - 10:03

    @A. Atsou-Pier,
    (1) Ik zeg inderdaad in mijn boeken dat creationisme een kind van de Verlichting is en zelfs sciëntistisch is, in die zin dat ze van geloof een quasi-natuurwetenschappelijk concept maken: geloof in God is geloven in een propositie die wetenschappelijk te bewijzen valt (mits je “zuiver” wetenschappelijk te werk gaat, en niet ideologisch, zoals het Darwinisme wordt gekenschetst).
    (2) Ik heb het boek van Onfray (het is in het Nederlands vertaald, maar onlangs verramsjt en volledig uitverkocht), maar nog niet gelezen; het staat op mijn lijstje. Het heeft niet veel impact gehad op het atheïsme-debat, dat vooral eenzijdig gericht lijkt op de Dawkins-discipelen. Overigens wordt onder atheïsten het verzet tegen Dawkins’ beweging steeds luider. Ik zal daar later verder over berichten.

  8. #8 door Taede A. Smedes op 30 oktober 2009 - 10:03

    @A. Atsou-Pier,
    (1) Ik zeg inderdaad in mijn boeken dat creationisme een kind van de Verlichting is en zelfs sciëntistisch is, in die zin dat ze van geloof een quasi-natuurwetenschappelijk concept maken: geloof in God is geloven in een propositie die wetenschappelijk te bewijzen valt (mits je “zuiver” wetenschappelijk te werk gaat, en niet ideologisch, zoals het Darwinisme wordt gekenschetst).
    (2) Ik heb het boek van Onfray (het is in het Nederlands vertaald, maar onlangs verramsjt en volledig uitverkocht), maar nog niet gelezen; het staat op mijn lijstje. Het heeft niet veel impact gehad op het atheïsme-debat, dat vooral eenzijdig gericht lijkt op de Dawkins-discipelen. Overigens wordt onder atheïsten het verzet tegen Dawkins’ beweging steeds luider. Ik zal daar later verder over berichten.

%d bloggers liken dit: