Wat? Creationisme wordt gewoon op Nederlandse scholen onderwezen? Ja dus!

Vandaag stond er in De Pers (of was het alleen op de website?) een artikel over creationisme op scholen in Nederland, blijkbaar naar aanleiding van de ophef vorige week. In het artikel worden een aantal voorbeelden gegeven van praktisch creationisme op reformatorische middelbare scholen in Nederland (Veenendaal, Goes). Zo wordt er onderwezen dat de evolutietheorie "slechts" een theorie is (de teach the controversy strategie) en ook bij de aardrijkskundelessen wordt de standaard datering van gesteentes in twijfel getrokken. Helpt verbieden van creationisme op school? Een directeur zou er niet om malen:

 ‘Of het nu mag of niet, wij doen dit gewoon, omdat we het belangrijk vinden dat onze leerlingen dit zo leren. We leggen overal de bijbelse beginselen naast.’

Uiteraard krijgen de leerlingen de opdracht om de examentermen te leren. Formeel moeten ze dus de evolutietheorie leren, maar het is duidelijk dat de scholen zo sterk benadrukken dat de evolutietheorie "slechts" een theorie is, dat de leerlingen in de praktijk sterk anti-evolutietheorie zullen opgroeien.

Dit alles maakt me ongelooflijk onrustig. Ik ben blij met de vrijheid van onderwijs, maar dat diezelfde vrijheid kinderen aanzet tot een ongelooflijke domheid, dat gaat me toch te ver. In één van de reacties op de site van De Pers staat dan ook dat de vrijheid van onderwijs zo snel mogelijk op de helling moet. Zoiets gaat me nog weer net te ver, maar in het belang van onze kinderen – en let op: als op één school de evolutietheorie wordt betwijfeld, dan kan het gebeuren dat andere scholen gaan volgen – wil ik wel graag een discussie over de grenzen aan de vrijheid van onderwijs. En liefst zo snel mogelijk!

  1. #1 door Jan op 2 mei 2011 - 17:24

    Gaan ze nu ook uit “eerlijk scepticisme” de fouten van de textus interruptus verbeteren in hun Statenvertalingen? Dan mogen ze van mij hun kinderen proberen te laten twijfelen aan evolutie, zolang ze geen leugens en stromanargumenten gebruiken (i.e. al hun argumenten).

  2. #2 door Rene Fransen op 2 mei 2011 - 17:34

    En als we de vrijheid van onderwijs opgeven, wie bepaalt dan het curriculum? De Tweede Kamer? Met een stel curriculum-cops die nagaat of docenten niet stiekem van de officiële lijn afwijken?
    Eindtermen vastleggen en scholen de vrijheid geven hoe ze die bereiken lijkt me beter dan het alternatief: iedere paar jaar nieuwe schoolboeken omdat er een nieuwe regering zit. Dan weer mét, dan weer zonder hoofddoekjes/klimaatopwarming/pro-vegetariër/anti-gentechnologie…..

  3. #3 door Louwrens op 2 mei 2011 - 19:11

    Ondertussen lijken de Evolutie zeloten op de mensen die ze menen te bestrijden: Overtuigd van het eigen gelijk en het liefst andersdenkenden het zwijgen op leggen.

  4. #4 door Rene Fransen op 2 mei 2011 - 19:17

    Taede, ik heb net een vraagje over de kwestie naar een persvoorlichter van OCW gestuurd – lijkt me een directere route dan Postbus 51. Je hoort het wel als er reactie is.

  5. #5 door Bart Bouwman op 2 mei 2011 - 19:26

    @Louwrens: Creationisme van de Oude Wereld heeft niets met denken te maken.
    @ Rene Fransen: Je raakt in ieder geval een duidelijk punt. Politici moeten niet beslissen over wat er in het curriculum komt. Dat kunnen wetenschappers heel goed zelf door een consensus te schetsen en/of voor te bereiden op het werkveld.

  6. #6 door Lucas Blijdschap op 2 mei 2011 - 20:09

    Taede, vind het dan níet raar dat we kinderen leren dat het niets spontaan is geëxplodeerd tot een heleboel ietsen en dat daar helemaal niks wonderbaarlijks aan is?

  7. #7 door elisha van der Vegt op 2 mei 2011 - 20:22

    Taede, de onheilsprofeet!
    Je kunt als ouders toch kiezen uit verschillende soorten (al dan niet religieus)onderwijs. Als tiener maak je toch ook weer je eigen keuze, wat geloof ik, waar sta ik voor.
    Vrijheid van onderwijs en keuze vrijheid van het individu, ik zie geen probleem.

  8. #8 door Taede Smedes op 2 mei 2011 - 20:51

    Rene,
    Ook ik heb genoeg van het wachten op Postbus 51, en heb de vragen die ik had nu ook doorgespeeld naar de persvoorlichter. Zullen we gegevens uitwisselen als die binnen zijn? 😉

  9. #9 door Taede Smedes op 2 mei 2011 - 20:51

    Lucas,
    Wat je nu zegt, is onzin en heeft met de hele problematiek niets te maken.

  10. #10 door Taede Smedes op 2 mei 2011 - 20:54

    Elisha,
    De ouders kunnen wellicht kiezen, maar de kinderen kunnen dat niet. Nu wordt kinderen gewoon de verkeerde informatie geleerd vanuit het idee dat kinderen kritisch na moeten kunnen denken over kwesties als “schepping” en “evolutie”. Maar dat is flauwekul, omdat dit gewoon geen alternatieven zijn. Schepping is religie, evolutie is wetenschap.

  11. #11 door Taede Smedes op 2 mei 2011 - 20:56

    Overigens, Rene,
    Ik ben geen voorstander van het afschaffen van de vrijheid van onderwijs! Ik zeg slechts dat we een discussie nodig hebben over de grenzen daarvan. Ik denk ook een strikter vastleggen van eindtermen inderdaad een oplossing zal bieden, maar ik geef ook toe dat ik er momenteel nog niet uit ben. Ik merk wel dat ik onrustig word van de vrijblijvendheid die er nu blijkbaar is. Vrijheid is goed, maar vrijblijvendheid m.i. niet – en al helemaal niet als je als overheid het doel hebt om de kenniseconomie een boost te geven…

  12. #12 door Gerdien op 3 mei 2011 - 12:23

    Creationisme wordt al jaar en dag op Nederlandse scholen gegeven, dat is op zich niets nieuws.
    Nieuw is dat er in de zoveeljaarse (regelmatige) herziening van de eindtermen biologie meer evolutie in de eindtermen is gekomen. De eindtermen zijn voorgesteld door een commissie deskundigen, en worden vastgesteld (in overeenstemming daarmee) door de minister. Dit heeft niet met politiek van doen. Zie de brieven van de minister op de DOW website.
    De vraag is wel in hoeverre de onderwijsinspectie op kan treden. Dat kan alleen als de eindtermen helemaal niet aan de orde komen in het onderwijs. Omzeilen is niet moeilijk.
    Als een reformatorische school (zie De Pers) zegt:
    “Leerlingen moeten ‘bepaalde facetten van het evolutiemodel verder uitdiepen en proberen daar het scheppingsmodel tegenover te zetten’, aldus een docent.
    Die vwo’ers geven daar een oordeel over, én de opdracht maakt deel uit van de toetsstof. Oftewel: telt mee voor het eindcijfer voor biologie.” dan is het de vraag of dit binnen de leerstof valt. Afhankelijk van hoe het opgezet wordt, kan dat nog steeds het geval zijn.
    Duidelijk is dat de leerlingen geen onderwijs krijgen, maar indoctrinatie. Binnen de huidige wet is daar niets aan te doen.

  13. #13 door Gerdien op 3 mei 2011 - 12:25

    Dat ‘slechts een theorie’ verhaal is enorme ouwe zooi. Iedere keer kom je dezelfde allang weerlegde verhalen tegen.

  14. #14 door Cor H. op 3 mei 2011 - 13:21

    “Ik ben blij met de vrijheid van onderwijs, maar dat diezelfde vrijheid kinderen aanzet tot een ongelooflijke domheid, dat gaat me toch te ver.”
    “Duidelijk is dat de leerlingen geen onderwijs krijgen, maar indoctrinatie.”
    Ik wil toch even een andere nuance laten horen. Ik heb zelf op een reformatorische middelbare school gezeten, en heb niet het idee dat ik daar geïndoctrineerd ben of aangezet tot een ongelofelijke domheid.
    De opvattingen m.b.t. evolutie in die kringen worden er al van jongs af ingegoten – dat is best wel dom en achterhaald. Indoctrinatie vind ik te kwaadaardig klinken.
    Maar de reformatorische middelbare school is juist de plek waar kinderen in een veilige, bekende omgeving geconfronteerd worden met andere opvattingen en theorieën. Het liefst zouden ze dat niet doen natuurlijk, maar het moet wel omdat het wettelijk verplicht is en omdat ze de jeugd graag willen voorbereiden op de boze buitenwereld.
    Als ik naar mezelf kijk, dan is mijn kritische houding begonnen op de reformatorische middelbare school, door steeds meer kennis op te doen en in aanraking te komen met andere denkbeelden, hoe voorzichtig ook en misschien wat tendentieus weergegeven.
    Dus laat ze lekker hun creationisme onderwijzen – zolang ze zich maar aan de wettelijke eindtermen en fatsoenlijk onderwijsgeven voldoen. (De inspectie sloot bijv. een islamitische school omdat elk vak werd omgetoverd tot godsdienstles – dat zie ik op een refoschool nog niet zo snel gebeuren.)
    Het bestrijden van creationisme-onderwijs kan trouwens een averechts effect hebben, omdat refo’s snel in de Calimeromodus schieten en zichzelf als een ‘vervolgde’ minderheid gaan zien, en dus de hakken in het zand zetten.
    Wat wel misschien mogelijk is, dat biologielessen niet meer gebruikt mogen worden om creationisme te onderwijzen en dat dat alleen in de godsdienstles o.i.d. mag.

  15. #15 door Gerdien op 3 mei 2011 - 13:37

    “Wat wel misschien mogelijk is, dat biologielessen niet meer gebruikt mogen worden om creationisme te onderwijzen en dat dat alleen in de godsdienstles o.i.d. mag.”
    Zolang de biologieles aan de eindtermen voldoet – dus dat de voorgeschreven hoeveelheid evolutie wordt gegeven – is creationisme in de biologieles niet te verbieden.
    Wat we zien lijkt vooral op een reactie op de uitbreiding van evolutie in het voorgeschreven curriculum.

  16. #16 door Steven op 3 mei 2011 - 16:12

    Taede, ik merk dat je je hierover vreselijk opwindt (net als bij onze vorige discussie over ritueel slachten – waar ik nog hoop op een slotevaluatie door jou: heeft de discussie nog iets geholpen?).
    Maar goed: ik heb niks met creationisme, en geloof er zeker niet in, maar kan me hier ook niet zo over opwinden. Het lijkt me voldoende dat leerlingen kennis hebben van de evolutietheorie. Om goed te functioneren als burger van Nederland, hoef je er misschien zelfs helemaal niets van te weten. En je hoeft er zeker niet in te geloven.
    Alleen als je verder wilt met bepaalde wetenschappelijke studies is het belangrijk om goed thuis te zijn in de evolutietheorie en er ook van overtuigd te zijn (niet met literatuurwetenschappen, wel met sociale wetenschappen of biologie).
    De school moet leerlingen goed voorbereiden op de samenleving. Niemand heeft mij ooit kunnen laten zien waarom het dan nodig is dat kinderen iets weten van de evolutietheorie. Sterker nog, als ze zouden leren dat de evolutietheorie onzin is, dat God de wereld 6000 jaar geleden in zes dagen van 24 uur geschapen heeft, en de mens naar zijn beeld, dat die mens rentmeester is en grote verantwoordelijkheden draagt, enzovoort – dan is dat allemaal evolutionair niet zo verantwoord, maar volgens mij kun je er uitstekend mee functioneren als burger van dit land. Misschien wel beter dan veel biologen.
    Reformatorische scholen leveren al generaties lang voorbeeldige burgers af. Als ze verder een redelijke algemene kennis hebben van de evolutietheorie, lijkt me dat meer dan genoeg.
    Om anderen voor te zijn: ik zeg niet dat het niet uitmaakt wat kinderen leren, zolang het maar nuttig is voor de samenleving. Er zijn grenzen, ook al zal niemand die precies kunnen aangeven. Maar het is volgens mij een misvatting om te denken dat mensen betere burgers worden als ze op de hoogte zijn van de wetenschappelijke stand van zaken.

  17. #17 door Taede Smedes op 3 mei 2011 - 17:20

    Steven,
    Ik kom hopelijk binnenkort uitgebreid op je vraag terug, want ik geloof dat ik het er niet mee eens ben, maar ik moet er nog even verder over nadenken.

  18. #18 door Therese Corneille op 28 mei 2011 - 09:32

    Hallo Taede,
    Bijgaand een aantal links, waarvan de titels eigenlijk al alles zeggen!
    link 1:



    les 1 “de onmogelijkheid van de evolutietheorie” groep 5/6 (audio)
    link 2:



    les 2 “Gevaar van de evolutietheorie” groep 5/6 (audio)
    link 3:



    les 3 “Bewijs van schepping” groep5/6 (audio)
    link 4:



    les 3 “Bewijs van schepping” groep 7/8 (video)

  19. #19 door Bert op 1 juni 2011 - 08:07

    Dag Taede,
    Je gedrevenheid viel me ook op toen ik op je blog terecht kwam en de vraag die toen bij me opkwam zie ik hierboven verwoord door Steven.
    Ben dus ook benieuwd naar je motivatie en beweegredenen.

  20. #20 door Taede Smedes op 2 juni 2011 - 10:05

    Bert,
    Heb je mijn “God én Darwin” gelezen? Daarin staat het antwoord op je vraag…

  21. #21 door Steven op 4 juni 2011 - 10:21

    Taede, ik was eigenlijk ook nog aan het wachten op je antwoord dat je ‘binnenkort’ zou geven (geschreven op 3 mei). Blijkt nu dat het blijkbaar al in een oudere blog stond… Kun je het even samenvatten voor me?
    Ik snap wel dat je geen tijd hebt om overal op in te gaan, maar als je stevige stellingen poneert (zoals ook bij ritueel slachten) en vervolgens tegengas krijgt, is het altijd leuk voor je discussiepartners om te horen of het nog wat oplevert, dat gesprek. Anders is het zo praten in het luchtledige.

%d bloggers op de volgende wijze: