Verdwijnt het academische onderzoek naar geloof en wetenschap uit Nederland?

De afgelopen periode heb ik weinig geblogd. Dat had een aantal redenen. De voornaamste reden was dat we een paar weken geleden van de decaan van de Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen van de Radboud Universiteit te horen hebben gekregen dat het Heyendaalprogramma, waarbinnen ik werkzaam ben, wordt opgeheven. Het College van Bestuur van de RU door allerlei bezuinigingen had besloten het tijdelijke geld waar een aantal mensen op zitten en dat tot ergens in 2012 loopt, niet te verlengen. De decaan van de Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen zag er gezien het huidige bezuinigingsklimaat geen heil in om tegen deze beslissing in beroep te gaan. En daarmee is het lot van het Heyendaalprogramma bezegeld. Zowel de alfa-lijn (die zich bezighield met de humanities) als ook onze bèta-lijn, zullen zodanig worden uitgedund wanneer de tijdelijke krachten verdwijnen, dat er van een onderzoeksprogramma geen sprake meer is. Nu zijn er nog drie mensen werkzaam in de bèta-lijn, er zal uiteindelijk nog één onderzoeker overblijven. Ik moet bekennen dat dit me niet in de koude kleren is gaan zitten en dat ik een aantal weken behoorlijk van slag ben geweest.

Want wat betekent dit concreet? Allereerst dat als er niets gebeurt, ik binnenkort weer op zoek moet gaan naar een nieuw baan. Zo simpel is het. Mocht het zover komen, dan is de kans zeer reëel dat ik het academische leven helemaal achter me laat. Wat ik dan ga doen? De grootste kans is dat ik dan opnieuw de journalistiek in ga. Maar eerlijk is eerlijk, zover is het nu nog even niet.

Maar wat ik misschien nog wel veel erger vind, is dat met de opheffing van het Heyendaalprogramma een einde komt aan de academische bestudering van de relatie tussen geloof/theologie en de natuurwetenschappen in Nederland. We hebben de afgelopen jaren gezien dat science and religion ook in Nederland een hot item is. Denk maar aan de discussies over Intelligent Design en creationisme, maar ook discussies over de religieuze slacht hebben hier raakvlakken (even afgezien van de ethische connotaties). Het Heyendaalprogramma was het laatste academische instituut dat zich expliciet bezighield met de problematiek van geloof en wetenschap.

Ja, ik weet het: in Groningen zit Kocku von Stuckrad, die zich ook met de problematiek bezighoudt, en in Leiden zit Wim Drees, de huidige editor van Zygon. Feit is dat Von Stuckrad vooral geïnteresseerd lijkt naar de relatie tussen de geschiedenis van esoterie en wetenschap en geen enkele moeite doet bij de mainstream onderzoekslijnen in het veld van science and religion aansluiting te zoeken, en dat Drees toch vooral bezig lijkt met zijn vice-decaanschap en de laatste jaren weinig onderzoeksactiviteiten laat zien. En natuurlijk weet ik ook dat ForumC de laatste tijd het nieuws een aantal keren gehaald heeft – feit is dat dit een club is die vooral tot doel heeft een evangelicaal-getint harmoniemodel te propageren, en niet de taak heeft de historische, theologische en filosofische facetten van de relatie tussen theologie/geloof en natuurwetenschap te onderzoeken.

Met het verdwijnen van het onderzoek van de bèta-lijn van het Heyendaalprogramma verdwijnt dus de academische bestudering van de relatie tussen theologie en natuurwetenschap in Nederland. Ik accentueer die laatste zin nog maar eens even, want ik vind dit een zeer kwalijke zaak. Ik hoop dat de Radboud Universiteit dit uiteindelijk ook zal inzien. In een tijd waarin Nederlandse universiteiten naarstig op zoek zijn naar een eigen identiteit en eigenheid ten opzichte van andere universiteiten, en daarbij de nadruk leggen op niche-constructies, zou het onderzoek naar science and religion bij uitstek een dergelijke rol kunnen spelen. Ik hoop dat dit uiteindelijk ingezien zal worden en dat het onderzoek naar science and religion in een andere vorm voortgezet kan worden. Ik hoop dan ook te kunnen zeggen: wordt vervolgd… 

 

  1. #1 door Gerdien op 22 juli 2011 - 16:02

    De Templeton Foundation had zijn geld beter aan het Heyendaalprogramma kunnen besteden dan aan ForumC. Kan de RU / je decaan niet een aanvraag bij de Templeton Foundation indienen.

  2. #2 door Gerdien op 22 juli 2011 - 16:03

    Algemene toestand van wetenschap in Nederland is bar.

  3. #3 door Rene op 22 juli 2011 - 16:18

    Dit is maar een aspect van de kaalslag die er gaat komen in het wetenschappelijk onderzoek. In Utrecht is de botte bijl al in de bètafaculteit gezet. Wanneer je dan een klein groepje bent, ben je enorm kwetsbaar. Maar zelfs de Utrechtse sterrenkundigen bleken niet veilig.
    Het is wel heel jammer dat juist de RU dit onderwerp laat schieten.

  4. #4 door gert korthof op 22 juli 2011 - 19:58

    Taede, sterkte de komende tijd en veel plezier in Amerika.

  5. #5 door A. Atsou-Pier op 24 juli 2011 - 11:01

    Ik wens Taede Smedes ook veel sterkte.

  6. #6 door Steven op 25 juli 2011 - 09:49

    Heel vervelend voor jou, Taede. Hopelijk valt het mee.
    Een zakelijke vraag: welke vragen worden, denk je, nu niet beantwoord als dit programma wordt opgedoekt? Wat zou de agenda moeten zijn van onderzoek naar geloof en natuurwetenschap in de komende jaren?

  7. #7 door nand braam op 27 juli 2011 - 19:19

    Tade zegt:“Ik hoop dat dit uiteindelijk ingezien zal worden en dat het onderzoek naar science and religion in een andere vorm voortgezet kan worden. Ik hoop dan ook te kunnen zeggen: wordt vervolgd…”
    Ik hoop ook dat er een vervolg komt, opdat de huidige veel te sterke boedelscheiding tussen (natuur)wetenschap en religie minder wordt. Jij, Taede, hebt daar, volgens mij,een belangrijke bijdrage aan geleverd. Ik heb er veel van geleerd via een paar van je boeken en natuurlijk je weblog.

%d bloggers liken dit: