“God, Iets of Niets?” Cover en inhoudsopgave.

(Ontwerp omslag : Suzan Beijer)

God, Iets of Niets? De postseculiere samenleving tussen ‘geloof’ en ‘ongeloof’
(Amsterdam: Amsterdam University Press 2016)

Verschijnt medio september 2016.

Inhoudsopgave:

Inleiding

  • Van ‘geloof en wetenschap’ naar religieus atheïsme
  • Religieus atheïsme
  • Zingevingsvragen en spiritualiteit
  • Post-theïsme
  • ‘Resonerend’ geloof en ongeloof
  • Overzicht van het boek
  • Over de terminologie

1. Geloof en ongeloof in een veranderend religieus landschap

  • God in Nederland, van 1966 tot 1996
  • God in Nederland in 2006
  • God in Nederland in 2015
  • Opkomst en ondergang van het theïsme
  • Besluit

2. Het nieuwe atheïsme en de polarisering van discussies omtrent religie

  • De hoofdrolspelers van het ‘nieuwe atheïsme’
  • Algemene karakteristieken van het nieuwe atheïsme
  • Hoe nieuw is het nieuwe atheïsme?
  • Religieus geloof als pseudowetenschap
  • De reactie vanuit christelijke apologetiek tegen het nieuwe atheïsme
  • Verder kijken
  • Besluit

3. Aanzetten tot een religieus atheïsme

  • ‘Religieus’ atheïsme
  • Het mystieke atheïsme van Ulrich Libbrecht
  • Leo Apostel over openheid en aandacht, vertrouwen en hoop
  • Ronald Dworkin en de objectiviteit van waarden
  • Luc Ferry en Marcel Gauchet over ‘het heilige’ na de religie
  • De mystiek van André Comte-Sponville
  • Enkele Nederlandse religieuze atheïsten
  • Nick Broers en het betekenisvolle toeval
  • Waldo Swijnenburg over de schoonheid en de troost van het atheïsme
  • Arnold Ziegelaar over ‘aardse mystiek’
  • Besluit

4. De kracht van ontzag – religieus naturalisme

  • Het Spinozisme van Albert Einstein
  • Ursula Goodenough en het ‘Epos van Evolutie’
  • De sacramentele wereldbeschouwing van Chet Raymo
  • Thuis in het universum met Carl Sagan
  • Religieus naturalisme en de moderne nihilistische vervreemding van mens en kosmos
  • Religieus naturalisme: horizontale transcendentie en eerbied
  • Besluit

5. God voorbij – post-theïstische aanzetten vanuit de theologie

  • Na het theïsme: post-theïsme
  • Gianni Vattimo’s ‘zwakke denken’ en de religieuze zin van secularisatie
  • Richard Kearney en het ‘anatheïsme’
  • John Caputo en de zwakheid van de God die niet bestaat
  • Theo de Boer en het verzet tegen rationele theologie
  • Ger Groot en de ‘materiële kern’ van religie
  • Besluit

6. Samen, verzameld rondom de lege plek

  • Is de mens van nature religieus?
  • Religie en transcendentiebesef
  • Schleiermachers ‘gevoel en smaak voor het oneindige’
  • Een mystieke kern
  • Paul Tillich en het ‘ultimate concern’
  • Het verdwijnend onderscheid tussen het ‘religieuze’ en het ‘seculiere’
  • Voorbij de polarisatie, op zoek naar nieuwe verbindingen
  • Besluit

Dankwoord en verantwoording

Eindnoten

Literatuur

, , , , , , , , , , , , , , , , ,

  1. #1 door Kees Tinga op 28 juni 2016 - 17:50

    Gefeliciteerd! En ik hoop het gauw te kunnen aanschaffen en lezen.

  2. #2 door luther7 op 29 juni 2016 - 06:47

    Lijkt me zeer interessant. Komt er ook een e-bookversie?

  3. #3 door Taede Smedes op 29 juni 2016 - 07:08

    Luther, dat weet ik niet. Mocht het zo zijn, dan zal ik het t.z.t. vermelden.

  4. #4 door Bert Morriën (@bertmorrien) op 9 juli 2016 - 02:05

    Taede,

    Seculiere spiritualiteit. Prima, voor wnie daar behoefte aan heeft. Als we van de wil van God af zijn, ligt de verantwoordelijkheid voor ons handelen eindelijk weer waar die hoort: bij ons zelf.
    Succes met het boek, misschien dat ik het ooit ga lezen.

  5. #5 door Bert Morriën op 12 juli 2016 - 00:20

    Taede,

    In dit verband is de volgende review van Sean Carrolls “the big picture” interessant. John Farrel denkt dat er een transcendent ingrediënt in dit boek ontbreekt. Misschien heeft hij wel gelijk. In dat geval zou jouw nieuwe boek een aanvulling op dat van Carroll kunnen zijn.

    http://www.forbes.com/sites/johnfarrell/2016/07/10/cosmology-god-and-why-the-big-picture-needs-to-be-bigger/#4ebfce785e9f

  6. #6 door M.Q. Blokland op 31 juli 2016 - 13:04

    De vastgelopen discussie is toe aan nieuwe invalshoeken, zowel qua opbouwende als afbrekende zin. Ben benieuwd. Op een bepaald internetforum valt te lezen dat Taede Smedes een idioot zou zijn. Ik vind dat niet en wellicht dat je degelijke critici hiermee definitief de mond verzegelen kan, Taede! Alvast alle succes gewenst.

  7. #7 door Bert Morriën (@bertmorrien) op 6 augustus 2016 - 13:29

    Is het poëtisch naturalisme misschien zo’n nieuwe invalshoek?
    Zie de volgende link waar Sean Carroll hier de aandacht voor vraagt.

  8. #8 door Joop Romeijn op 20 september 2016 - 13:57

    Je kan het je misschien niet voorstellen maar ik de err een paar weken over een boek als dat van jou te lezen.
    Dat moet dus nog komen.
    Dan kan ik tegelijk mijn hypothesen toetsen dat lijkt me tamelijk wetenschappelijk zuiver.

  9. #9 door Joop Romeijn op 20 september 2016 - 17:22

    Omdat de reactie van mij en de reactie van Taede Smedes daarop 20 september ’s ochtend zijn verwijderd (door Smedes, denk ik) hangt mijn reactie van 13:57 wat in de lucht.
    Smedes verweet mee, een mening over zijn boek te hebben zonder het te hebben gelezen terwijl ik dat juist eerlijk had vermeld.
    Ik had mijn eerdere tekst (ook verwijderd) samengevat, gezegd: het boeddhisme kent haar eigen secularisering, net als en naast het christendom. In mijn blog van 1 november a.s. kom ik hier uitgebreider op terug.

  10. #10 door Joop Romeijn op 1 oktober 2016 - 06:28

    M’n eerdere reactie, ook hier geplaatst, was die van een buitenstaander ten opzichte van het theïstische paradigma van het boek ‘God, Iets of Niets’, een leerzaam boek.
    In m’n heden verschenen Oktober-blog heb ik deze en andere teksten opgenomen.
    Mij lijkt het nuttig als de secularisatie-processen van diverse religies met elkaar worden vergeleken.
    Hamvraag is voor mij: hebben die hun eigen ‘atheïsme’, d.w.z. hun religie-ontkennende variant op hun religie, OF hebben ze het atheïsme (a la Dawkins) gemeenschappelijk? Ik denk dat het eerste het geval is.
    http://joopromeijn.blogspot.nl/2016/10/oktober-postseculier-christendom-en.html

  11. #11 door Joop Romeijn op 19 oktober 2016 - 10:32

    Er zijn inmiddels de nodige besprekingen van dit boek verschenen, waarderend en een enkele keer ook kritisch.
    Ook in NieuwWij, (http://www.nieuwwij.nl/opinie/post-theist-is-geloof-nog-voorbij/) Koert van der Velde schrijft daar in een reactie “Smedes heeft aangekondigd op bovenstaand stuk te reageren.” Dat is volgens mij nog niet gebeurd.
    Ik zou het wel interessant vinden als in een artikel inhoudelijk op de kanttekeningen en kritiek van diverse kanten wordt ingegaan (op de lof mag ook maar is minder dynamisch)

Praat mee en geef hieronder je reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: