Frank Verborg, “Meer ik, meer moraal” (boekbespreking)

Ik kan me nog herinneren dat ik het boek Meer ik, meer moraal: Persoonlijk leiderschap in de georganiseerde samenleving van Frank Verborg bij een boekwinkel zag liggen. Op een tafel met recent verschenen filosofische boeken. Ik zag de titel en liet het boek vervolgens liggen. Ik nam niet eens de moeite om het boek door te bladeren.

Totdat ik het recentelijk kreeg toegestuurd om te recenseren. Toen moest ik het wel lezen. Weet je, ik dacht dat het weer zo’n wazig organisatietheoretisch of managementboek zou zijn. En bovendien een verdediging van individualisme. Doodsaai dus.

Dat bleek een foute beoordeling.

Doorgaan met het lezen van “Frank Verborg, “Meer ik, meer moraal” (boekbespreking)”

Het probleem van populisme (column)

Gisteren heb ik Wat is populisme? van de Duitse politieke denker Jan-Werner Müller gelezen (Uitg. Nieuw Amsterdam, ISBN 9789046822364). Een beknopt boekje dat zeer de moeite van het lezen waard is.

Niet alleen omdat populisme een buitengewoon actueel onderwerp is, maar vooral omdat Müller populisme uitstekend in kaart brengt. Müller analyseert de ‘logica van populisme’. Al lezende begon ik te denken over de vraag waar in Nederland het probleem van populisme zit. Waar komt hier de onvrede dat populisme drijft vandaan?

Dat probleem, zo ontdekte ik, zit in wat veel mensen juist als de oplossing beschouwen.

Doorgaan met het lezen van “Het probleem van populisme (column)”

Vrijzinnig geloven: Geloof zonder zekerheid (boekbespreking)

De kerken in Nederland lijken steeds behoudender te worden, en daardoor ontstaat er ook een tegenbeweging. Ineens lijkt vrijzinnig geloven weer helemaal in. ‘Vrijzinnigheid’ staat daarbij tegenover fundamentalistisch, bekrompen geloven.

Vrijzinnig gelovigen hebben weinig op met de traditionele kerkelijke dogma’s. Ze flirten met humanisme en atheïsme. Menselijke autonomie, persoonlijke ervaring en de menselijke rede staan centraal.

Vrijzinnig gelovigen geeft het ‘zeker-weten’ op om te experimenteren met ruimte voor twijfel. Maar dat wil niet zeggen dat die gelovigen niets meer geloven.

Doorgaan met het lezen van “Vrijzinnig geloven: Geloof zonder zekerheid (boekbespreking)”

God, iets of niets – Interviews en recensies

Sinds mijn boek God, iets of niets? De postseculiere maatschappij tussen ‘geloof’ en ‘ongeloof’ is verschenen, is er heel wat gebeurd. Het boek kwam in september uit. Eind oktober was de eerste druk al nagenoeg uitverkocht en in november verscheen de tweede druk. Er zijn een aantal interviews verschenen en tot nu toe heel wat boekrecensies. Ik heb voor wie daar interesse in heeft een klein lijstje samengesteld met – zo mogelijk – weblinks…
Doorgaan met het lezen van “God, iets of niets – Interviews en recensies”

Arnold Ziegelaar: Oorspronkelijk bewustzijn (boekbespreking)

In 2015 verraste de filosoof Arnold Ziegelaar met zijn mystiek-filosofische boek Aardse mystiek: Inleiding in de filosofie van de verwondering. (Ik besprak dat boek voor Nieuwwij.nl,)Nu is Ziegelaar terug, met een boek dat zo mogelijk een nog indrukwekkender boek: Oorspronkelijk bewustzijn. In dit boek pakt Ziegelaar het raadsel van het bewustzijn op met een gretigheid die in Nederland ongekend is. Wat is bewustzijn? Hoe is er doorheen de geschiedenis over bewustzijn gedacht? En kunnen we bewustzijn natuurwetenschappelijk doorgronden?

Doorgaan met het lezen van “Arnold Ziegelaar: Oorspronkelijk bewustzijn (boekbespreking)”

De terugkeer van religie in de filosofie in beeld: Filosoferen over God (boekbespreking)

Het onderwerp van mijn deze week verschenen boek – het vervagen van het onderscheid tussen “geloof” en “ongeloof” – duikt steeds vaker op. Deze week nog kreeg ik een exemplaar toegestuurd van het boekje Filosoferen over God, onder redactie van René van der Rijst.

Het boekje verschijnt in de “Toer Reeks”, een serie boekjes die gesprekken in kerkelijke gemeentes over allerlei thema’s wil stimuleren en verdiepen. Filosoferen over God gaat het over denkers die kenmerkend zijn voor wat wel genoemd wordt “de terugkeer naar religie” en die momenteel in de filosofie opgang maakt. Deze denkers zijn veelal niet-gelovige filosofen die traditionele godsbeelden verwerpen, maar wel de waarde van God en religie erkennen en in hun denken een plaats geven.

Doorgaan met het lezen van “De terugkeer van religie in de filosofie in beeld: Filosoferen over God (boekbespreking)”

“OnZen” van Jan Bor (boekbespreking)

Ik heb Jan Bor altijd beschouwd als een origineel en creatief denker, iemand die een open spirituele houding combineert met een stevige portie filosofie. Dat liet hij al zien in zijn boeken Op de grens van het denken (uit 2005), Wat is wijsheid? (uit 2012) en zijn vorig jaar verschenen boek Mondriaan filosoof. Bor is niet, zoals veel filosofen, een materialist, maar in zijn boeken en artikelen zit altijd een mystieke component: Bor ziet het mysterie dat in, onder en achter de materialiteit van ons universum schuilgaat en zich daarin openbaart. Hij combineert filosofie met sterke beschouwingen over spiritualiteit en kunst, citeert net zo goed Krishnamurti als Bergson en Mondriaan.

Ik was dan ook erg benieuwd toen ik vernam dat er een nieuw boek van Bor uit zou komen over moderne spiritualiteit. Dat boek is er nu, met als titel OnZen: Over moderne spiritualiteit. De titel zegt alles: zen is onzin volgens Bor. Of anders gezegd: zen heeft weliswaar een mystieke of spirituele kern, maar die wordt verduisterd door claims dat er methoden zijn om de kern te bereiken, dat je lid moet zijn van een gemeenschap (de sangha) en moet luisteren naar wat de verlichte meester je vertelt. Zen is eigenlijk religie: “Gedateerde troep dus” (135). Ik heb het boek met open mond en stijgende verbijstering gelezen.

Lees de rest van de recensie op de website van Nieuwwij.nl: http://www.nieuwwij.nl/opinie/jan-bor-rekent-af-alles-stinkt-naar-zen-en-religie/.