God in Nederland 1966-2015: Met zevenmijlslaarzen naar een postchristelijke samenleving met een post-theïstisch geloof

Vandaag wordt het nieuwe onderzoek God in Nederland: 1966-2015 gepresenteerd. Ik heb er al reikhalzend naar uitgekeken, en had me ook al aan een paar voorspellingen gewaagd. Maar de uitkomst is verrassender dan ik had verwacht. Ik ben me nog in het onderzoek aan het verdiepen. Er valt veel te zeggen over het onderzoek, heel veel informatie uit te halen.

In wat volgt geef ik een aantal eigen observaties, gebaseerd op het boek God in Nederland 1966-2015 geschreven door Ton Bernts en Joantine Berghuijs dat dinsdag a.s. bij uitgeverij Ten Have verschijnt. Paginaverwijzingen zijn naar dat boek.

Doorgaan met het lezen van “God in Nederland 1966-2015: Met zevenmijlslaarzen naar een postchristelijke samenleving met een post-theïstisch geloof”

Geloof en wetenschap niet in conflict vóór 2004? Een persoonlijke toelichting op mijn Nieuwwij-interview

Afgelopen week verscheen een interview met mij op de website van Nieuwwij.nl. Aanleiding daarvoor was de constatering van de webmaster van Nieuwwij.nl dat er steeds vaker tamelijk agressieve anti-religieuze reacties op de website binnenkwamen, en de vraag was waar dat vandaan kwam. Ik heb in het interview proberen aan te geven dat de situatie tamelijk complex is. In het interview zei ik ook dat ik denk dat met name sinds 2004 de algemene opinie lijkt te zijn geworden dat religie irrationeel is, mede door de discussies die toen losbraken over creationisme en Intelligent Design. Ik heb op die laatste constatering veel reacties gekregen. Ik wil die in dit weblog iets verder toelichten. Het is een lang essay geworden, daarvoor alvast mijn excuses…

Doorgaan met het lezen van “Geloof en wetenschap niet in conflict vóór 2004? Een persoonlijke toelichting op mijn Nieuwwij-interview”

Ombudsman Trouw wil af van hoogleraren in de krant, want die verkondigen ook maar een mening…

Vandaag, net voor het weekeind begint, wordt er ineens een bommetje gelegd. Dader is het dagblad Trouw, dat met een commentaar van haar Ombudsman, Adri Vermaat op haar website, stilletjes en bijna onopvallend een bom legt onder de status van wetenschappers in Nederland. Hoogleraren hebben teveel ruimte in kranten, schrijft Vermaat. Ze hebben met hun mening onbeperkte invloed op de beeldvorming van mensen, en dat mag wel een onsje minder…

Doorgaan met het lezen van “Ombudsman Trouw wil af van hoogleraren in de krant, want die verkondigen ook maar een mening…”

Charles Townes en Intelligent Design

Gisteren werd bekend dat Charles Townes, uitvinder van de laser en Nobelprijswinnaar, op 99-jarige leeftijd is overleden. Townes was in het veld van science and religion geen onbekende, want hij was zelf gelovig en actief om de dialoog tussen geloof en wetenschap op constructieve wijze vorm te geven.

Vanochtend echter berichtte het Katholiek Nieuwsblad dat Townes een voorstander zou zijn van Intelligent Design, de creationistische beweging die probeert Darwins evolutietheorie in diskrediet te brengen en die pleit voor een quasi-wetenschappelijke theorie waarin Gods handelen serieus wordt genomen.

Henk Rijkers, de hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad, staat bekend om zijn idiote creationistische denkbeelden, waarvan hij overtuigd is dat ze orthodox katholiek zijn. Zijn berichtgeving over de ideeën van Townes lijken gebaseerd te zijn op een artikel op de website van de Universiteit van Berkeley.

In eerste instantie lijkt het inderdaad dat Townes ID aanhangt, maar wie goed leest, ziet dat Townes verwijst naar kosmische finetuning en antropische coïncidenties, etc., een idee waar meer wetenschappers mee worstelen. Hij wijst het idee van een multiversum af als een atheïstische uitvinding (iets dat overigens de wetenschapsjournalist en atheïst Amanda Gefter onlangs ook al betoogde), maar hij stelt in dat artikel eveneens:

People who are anti-evolution are working very hard for some excuse to be against it. I think that whole argument is a stupid one.

Wie dus goed leest, ziet dat het Katholiek Nieuwsblad probeert Townes in een bepaalde hoek te drukken. Townes is geen ID-aanhanger, zoals het Katholiek Nieuwsblad stelt, hij wijst de anti-wetenschappelijke beweging van ID volstrekt af en accepteert volledig de evolutietheorie, ofschoon hij inderdaad meent dat de structuur van de kosmos een goddelijk ontwerp laat zien. Maar van een anti-wetenschappelijke, creationistische houding is geen sprake. Sterker nog, op de vraag hoe wetenschap zou moeten omgaan met druk vanuit religieuze hoek, antwoordt Townes voluit:

My answer to that is, we should explore as much as we can. We should think about everything, try to explore everything, and question things. That’s part of our human characteristic in nature that has made us so great and able to achieve so much.

Een topwetenschapper die heel genuanceerd blijkt te zijn, wordt door het Katholiek Nieuwsblad met wat retoriek tot een proponent van een anti-wetenschappelijke beweging gemaakt. Dit laat maar weer eens zien hoe vals het Katholiek Nieuwsblad is. Van serieuze berichtgeving is geen sprake, van stemmingmakerij des te meer.

Ten slotte, voor de geïnteresseerden, hier is nog een mooi artikel van Townes over zijn visie op geloof & wetenschap te vinden (PDF): http://www.asa3.org/ASA/PSCF/2003/PSCF9-03Townes.pdf.

TOEVOEGING: Na nog wat speuren, lijkt het erop dat het Katholiek Nieuwsblad zonder bronvermelding een artikel heeft overgenomen van een ID-website, waarin dezelfde citaten worden genoemd, maar dus volledig uit hun context gerukt: http://www.evolutionnews.org/2015/01/charles_townes_093071.html.

Toevoeging, 11.21 uur: Het blijkt dat Henk Rijkers het artikel op de site van het Katholiek Nieuwsblad naar aanleiding van alle commotie ineens helemaal heeft aangepast. En hij haalt ineens uit naar alle criticasters, alsof die niet goed kunnen lezen en hém (HR) niet goed hebben begrepen…

Toevoeging, 11.47 uur: Henk Rijkers stelt dat ik met modder gooi door te suggereren dat hij zijn artikel heeft aangepast. Rijkers beweert dat het stuk integraal vanochtend zo op de website stond en  niet door hem veranderd is. Het is zijn woord tegen het mijne. Echter, de passage “Even opmerkelijk is dat hij op biologisch niveau, dus wat de ontwikkeling van het leven aangaat, de conventionele darwinistische verklaringen aanvaardde” die nu in het artikel is opgenomen, stond vanochtend nog niet op de site, anders had ik niet de moeite genomen om te reageren en had Cees Dekker niet zo heftig gereageerd. Ook de link naar het Berkeley-artikel (onder “aanvaardde”) stond niet in het artikel (ik kwam dat via Google op het spoor door te zoeken op “Charles Townes Intelligent Design”, de volgende link was die naar Evolution News, dat de directe bron bleek te zijn voor Rijkers artikel). Het is allemaal niet meer te verifiëren, het is mijn woord tegen dat van Rijker, ik laat de conclusies dan ook aan de lezer.

Joël De Ceulaer wil God niet (helemaal) kwijt. (boekbespreking)

Joël De Ceulaer is in België een bekende journalist die o.a. voor Knack werkt. Hij is ook een atheïst die dus niet in God gelooft. Toch spreekt hij in zijn boek Gooi God niet weg zijn waardering uit voor godsgeloof en stelt hij zelfs expliciet dat hij God niet helemaal kwijt wil, want “het lijkt mij een verdedigbare stelling om te beweren dat godsdienst al meer goed dan kwaad heeft aangericht in deze wereld” (194). Is De Ceulaer nu eigenlijk een gelovige? Wat bedoelt hij met dat hij God niet kwijt wil?

Een bespreking…

Doorgaan met het lezen van “Joël De Ceulaer wil God niet (helemaal) kwijt. (boekbespreking)”

Alain de Botton en zijn utopische visie op het nieuws (boekbespreking)

Alain de Botton – ik ben er nog altijd niet helemaal uit wat ik van hem en zijn boeken moet vinden. Is hij een filosoof of iemand die filosofisch getinte zelfhulpboekjes schrijft? Regelmatig kom je zijn naam op de pagina’s van Filosofie Magazine tegen, maar in zijn eigen Engeland lijkt hij veel minder geliefd en beschouwen veel filosofen zijn doen en laten met dédain.

Maar misschien heeft het ook iets te maken met de jaloezie van de gevestigde academische filosofie, die het veel minder goed lijkt te doen dan de populaire filosofie die je zelfs op luchthavens kunt aanschaffen – een plek waar ook De Bottons boeken gretig aftrek vinden. Onlangs stuurde Uitgeverij Atlas Contact mij De Bottons nieuwste boek Het nieuws: Een gebruiksaanwijzing toe, voor een bespreking op dit blog. Is dit boek wat?

Doorgaan met het lezen van “Alain de Botton en zijn utopische visie op het nieuws (boekbespreking)”