Frank Verborg, “Meer ik, meer moraal” (boekbespreking)

Ik kan me nog herinneren dat ik het boek Meer ik, meer moraal: Persoonlijk leiderschap in de georganiseerde samenleving van Frank Verborg bij een boekwinkel zag liggen. Op een tafel met recent verschenen filosofische boeken. Ik zag de titel en liet het boek vervolgens liggen. Ik nam niet eens de moeite om het boek door te bladeren.

Totdat ik het recentelijk kreeg toegestuurd om te recenseren. Toen moest ik het wel lezen. Weet je, ik dacht dat het weer zo’n wazig organisatietheoretisch of managementboek zou zijn. En bovendien een verdediging van individualisme. Doodsaai dus.

Dat bleek een foute beoordeling.

Doorgaan met het lezen van “Frank Verborg, “Meer ik, meer moraal” (boekbespreking)”

Luc Ferry en Marcel Gauchet over het religieuze na de religie (deel 3, slot)

Vorige week las ik het boek Religie na de religie: Gesprekken over de toekomst van het religieuze van Luc Ferry en Marcel Gauchet (Kampen: Klement / Kapellen, België: Pelckmans 2005, 2e druk 2008). Ik bespreek in deze reeks van drie blogbijdragen een aantal punten uit dit boek.

Gisteren liet ik zien wat Luc Ferry verstaat onder ‘het religieuze’. In deze laatste bijdrage behandel ik de opvatting van ‘het religieuze’ bij Marcel Gauchet. Daarna probeer ik, aan het einde gekomen van de drie bijdragen, een aantal draden bij elkaar te trekken.

(Bron afbeelding: Bol.com.)

Doorgaan met het lezen van “Luc Ferry en Marcel Gauchet over het religieuze na de religie (deel 3, slot)”

Luc Ferry en Marcel Gauchet over het religieuze na de religie (deel 2)

Vorige week las ik het boek Religie na de religie: Gesprekken over de toekomst van het religieuze van Luc Ferry en Marcel Gauchet (Kampen: Klement / Kapellen, België: Pelckmans 2005, 2e druk 2008). Ik bespreek in deze reeks van drie blogbijdragen een aantal punten uit dit boek.

Gisteren heb ik het boek kort ingeleid en heb ik laten zien hoe Ferry en Gauchet ‘het religieuze’ onderscheiden van religie. Maar wat verstaan beide heren onder ‘het religieuze’? Vandaag behandel ik Ferry’s opvatting van ‘het religieuze’ zoals hij die op verschillende plekken in het boek uiteenzet. Het is dus mijn voorzichtige reconstructie van Ferry’s positie.

(Bron afbeelding: Bol.com.)

Doorgaan met het lezen van “Luc Ferry en Marcel Gauchet over het religieuze na de religie (deel 2)”

Luc Ferry en Marcel Gauchet over het religieuze na de religie (deel 1)

Vorige week las ik het boek Religie na de religie: Gesprekken over de toekomst van het religieuze van de twee eminente Franse denkers Luc Ferry en Marcel Gauchet (Kampen: Klement / Kapellen, België: Pelckmans 2005, 2e druk 2008). Het bleek fascinerende lectuur te zijn, over een onderwerp dat actueler is dan ooit tevoren, namelijk de vraag wat er overblijft als de religie volledig verdwenen is. Kan een mens zonder religie? Is een samenleving zonder religie mogelijk? Of wenselijk?

De komende dagen zal ik in drie behoorlijk filosofisch getinte blogbijdragen, die samen een lang artikel vormen, een aantal punten uit dit boek bespreken. Het is niet echt een boekbespreking geworden, maar vooral een reconstructie van posities. Vandaag het eerste deel van deze blogtrilogie: een inleiding.

(Bron afbeelding: Bol.com.)

Doorgaan met het lezen van “Luc Ferry en Marcel Gauchet over het religieuze na de religie (deel 1)”

Peter Trawny: Heidegger en de mythe van de Joodse wereldsamenzwering (Boekbespreking)

De Duitse filosoof Peter Trawny is nauw betrokken bij de redactie van de academische uitgave van Martin Heideggers verzamelde werken. In 2014 ontstond enorme ophef toen het deel Überlegungen (“Overdenkingen”) werd gepubliceerd, de eerste van de reeks Schwarze Heften (“Zwarte Schriften”). De “Zwarte Schriften” zijn een serie van 34 schriften waarin Heidegger in de periode tussen 1930 en 1970 ideeën uitwerkte.

De serie blijkt niet compleet, het eerste deel blijkt verdwenen. Het gaat hier bovendien niet om aantekeningenboekjes, maar om uitgewerkte filosofische teksten. (Waarvan ook de kladversies verdwenen zijn.)

Heidegger leek de “Zwarte Schriften” als fundament voor zijn denken te beschouwen. Ze zijn dus belangrijk voor de interpretatie van zijn oeuvre. Het zijn ook persoonlijke filosofische teksten. Waar Heidegger zichzelf in de rest van zijn werk op de achtergrond stelt, staat hij als auteur en denker in deze schriften juist op de voorgrond. En juist dan laat Heidegger zich van zijn gruwelijkste kant zien. Zijn denken lijkt geïmpregneerd te zijn door antisemitisme, zo laat Trawny zien in zijn baanbrekende boek, dat nu in Nederlandse vertaling voorligt.

Doorgaan met het lezen van “Peter Trawny: Heidegger en de mythe van de Joodse wereldsamenzwering (Boekbespreking)”

Floris van den Berg: Beter weten–Filosofie van het ecohumanisme (boekbespreking)

Floris van den Berg is o.a. werkzaam als docent Filosofie aan de Universiteit van Utrecht. Hij heeft de laatste jaren flink aan de weg getimmerd met boeken als het weinig subtiele Hoe komen we van religie af? (2009) en De vrolijke veganist (2013). Onlangs is van hem een baksteen verschenen van ruim 700 pagina’s met als titel Beter weten: Filosofie van het ecohumanisme (Houtekiet/ISVW). Dit belooft heel wat.

Sterker nog, Van den Berg heeft zelfs de omstreden Amerikaanse filosoof Peter Singer bereid gevonden om een aanbeveling op de omslag van het boek te schrijven (ofschoon Singer waarschijnlijk het boek niet gelezen heeft, omdat het in het Nederlands geschreven is). Ik betwijfel of Singer zo lovend was geweest als hij het boek daadwerkelijk had kunnen lezen. Want het is een radicaal boek, dat zeker, maar tevens een boek dat van filosofie een karikatuur maakt. En van vrijdenken.

Doorgaan met het lezen van “Floris van den Berg: Beter weten–Filosofie van het ecohumanisme (boekbespreking)”