God in Nederland 1966-2015: Met zevenmijlslaarzen naar een postchristelijke samenleving met een post-theïstisch geloof

Vandaag wordt het nieuwe onderzoek God in Nederland: 1966-2015 gepresenteerd. Ik heb er al reikhalzend naar uitgekeken, en had me ook al aan een paar voorspellingen gewaagd. Maar de uitkomst is verrassender dan ik had verwacht. Ik ben me nog in het onderzoek aan het verdiepen. Er valt veel te zeggen over het onderzoek, heel veel informatie uit te halen.

In wat volgt geef ik een aantal eigen observaties, gebaseerd op het boek God in Nederland 1966-2015 geschreven door Ton Bernts en Joantine Berghuijs dat dinsdag a.s. bij uitgeverij Ten Have verschijnt. Paginaverwijzingen zijn naar dat boek.

Doorgaan met het lezen van “God in Nederland 1966-2015: Met zevenmijlslaarzen naar een postchristelijke samenleving met een post-theïstisch geloof”

Het geheime logboek van topnerd Tycho (boekbespreking)

Verschillende auteurs hebben het thema van “geloof en wetenschap” in romans proberen te verpakken, met wisselend succes. Het is een lastig thema, omdat het zo abstract is.

Het mag dan ook gerust en mijlpaal genoemd worden dat de christelijke kinderboekenschrijfster Corien Oranje erin is geslaagd om met fysicus Cees Dekker een kinderboek te schrijven over deze problematiek.

En weet je wat? Het is een heel goed boek geworden!

Doorgaan met het lezen van “Het geheime logboek van topnerd Tycho (boekbespreking)”

Anselmus, de diepgelovige twijfelaar

Eén van de belangrijkste teksten uit de rijke theologische geschiedenis, is het Proslogion van de middeleeuwse monnik Anselmus van Canterbury (1033-1109). Iedere keer als ik Anselmus’ Proslogion herlees, raak ik opnieuw onder de indruk van de diepgang ervan. Bij vrijwel al mijn filosofische en theologische schrijverijen zijn Anselmus’ ideeën zoals verwoord in deze tekst, op de achtergrond aanwezig.

Anselmus brengt met een elegante en trefzekere formulering God ter sprake. Een formulering waarmee Anselmus enerzijds verheldert wie God voor gelovigen is, terwijl hij anderzijds ook tegelijkertijd diepgaand worstelt met Gods onkenbaarheid en verborgenheid.

Hoewel het Proslogion vaak wordt beschouwd als een filosofisch godsbewijs, is de tekst geen filosofisch betoog, maar een uitgeschreven gebed. Het is een ‘pros-logion’, een ‘aan-spraak’. Anselmus spreekt God aan, hij dankt God en verzoekt God om zijn verstand te verlichten: ‘ik verlang er naar Uw waarheid, die mijn hart gelooft en bemint, tot op zekere hoogte in te zien. Ik zoek immers niet in te zien om te geloven, maar ik geloof om in te zien’, aldus Anselmus in de befaamde vertaling van Carlos Steel (verschenen bij Het Wereldvenster in Bussum in 1981).

Doorgaan met het lezen van “Anselmus, de diepgelovige twijfelaar”

Godsbewijzen en de dood van God (column)

Argumenten voor het bestaan van God – binnenkort verschijnt een boekje waarin Jeroen de Ridder en Emmanuel Rutten een aantal argumenten de revue zullen laten passeren. Onlangs werd er in de media al fel over gediscussieerd.

De discussie gaat vooral over de argumenten, of het gebrek eraan, of de houdbaarheid ervan. De vraag die daarbij voortdurend vermeden werd is de vraag waarom we übehraupt argumenten voor het bestaan van God zouden willen. Wat zouden die argumenten precies moeten doen? De rationaliteit van godsgeloof waarborgen? En wat zouden gelovigen ermee moeten? Of moeten gelovigen zich er juist verre van laten?

Doorgaan met het lezen van “Godsbewijzen en de dood van God (column)”

“God’s Universe” door Owen Gingerich. (boekbespreking)

Is de sterrenkunde God op het spoor? Kan een natuurwetenschapper in goddelijk ontwerp geloven? Zijn wij alleen in het heelal? En kan een natuurwetenschapper iets zeggen over wat het doel van alles is? – Allemaal vragen die in het boekje God’s Universe van de sterrenkundige en wetenschapshistoricus Owen Gingerich aan de orde komen.

Zijn conclusie: wetenschappers kunnen niets over God zeggen, maar toch is er alle ruimte om te geloven in een God die het heelal heeft geschapen en dat het universum een doel heeft.

Een korte bespreking…

Doorgaan met het lezen van ““God’s Universe” door Owen Gingerich. (boekbespreking)”

Het atheïsme van de theologie (3) (column)

In het begin van mijn vorige column, schreef ik: “Het betekent wél dat iemand accepteert dat over God niets gezegd kan worden, en dat wat wél over God gezegd wordt (om het spreken over God tenminste levend te houden en de gevoeligheid of ontvankelijkheid voor religieus geloof te cultiveren) dat al wat positief uitgezegd wordt ook en tegelijkertijd ontkend moet worden.”

Deze stellingname lijkt veel misverstanden op te roepen, gezien de reacties. Ik ga hier niet alle reacties langs. Ik merk echter wel dat de meeste reacties zich baseren op één groot misverstand, en daar wil ik hier de vinger op leggen.

Dat levert helaas een ruim dubbel zo lange column op…

Doorgaan met het lezen van “Het atheïsme van de theologie (3) (column)”

Nee, E.T. gelooft hoogstwaarschijnlijk niet in God

Gisteren heb ik met de volgende tweet nogal wat vraagtekens opgeroepen:

Ik kan me niet meer precies de aanleiding herinneren, maar ik geloof dat het kwam door een stuk op het blog van Paul Delfgaauw over buitenaards leven en de kwestie of intelligent buitenaards leven – als dat bestaat – ook in God zou geloven. In mijn tweet zei ik tamelijk resoluut dat ik niet geloof dat buitenaardsen – als ze bestaan – in God geloven. Daar kreeg ik veel vragen over.

Doorgaan met het lezen van “Nee, E.T. gelooft hoogstwaarschijnlijk niet in God”