Artikelen getagd met geloofsuitspraken

Anselmus, de diepgelovige twijfelaar

Eén van de belangrijkste teksten uit de rijke theologische geschiedenis, is het Proslogion van de middeleeuwse monnik Anselmus van Canterbury (1033-1109). Iedere keer als ik Anselmus’ Proslogion herlees, raak ik opnieuw onder de indruk van de diepgang ervan. Bij vrijwel al mijn filosofische en theologische schrijverijen zijn Anselmus’ ideeën zoals verwoord in deze tekst, op de achtergrond aanwezig.

Anselmus brengt met een elegante en trefzekere formulering God ter sprake. Een formulering waarmee Anselmus enerzijds verheldert wie God voor gelovigen is, terwijl hij anderzijds ook tegelijkertijd diepgaand worstelt met Gods onkenbaarheid en verborgenheid.

Hoewel het Proslogion vaak wordt beschouwd als een filosofisch godsbewijs, is de tekst geen filosofisch betoog, maar een uitgeschreven gebed. Het is een ‘pros-logion’, een ‘aan-spraak’. Anselmus spreekt God aan, hij dankt God en verzoekt God om zijn verstand te verlichten: ‘ik verlang er naar Uw waarheid, die mijn hart gelooft en bemint, tot op zekere hoogte in te zien. Ik zoek immers niet in te zien om te geloven, maar ik geloof om in te zien’, aldus Anselmus in de befaamde vertaling van Carlos Steel (verschenen bij Het Wereldvenster in Bussum in 1981).

Lees de rest van dit artikel »

, , , , , , , , ,

14 reacties

“God’s Universe” door Owen Gingerich. (boekbespreking)

Is de sterrenkunde God op het spoor? Kan een natuurwetenschapper in goddelijk ontwerp geloven? Zijn wij alleen in het heelal? En kan een natuurwetenschapper iets zeggen over wat het doel van alles is? – Allemaal vragen die in het boekje God’s Universe van de sterrenkundige en wetenschapshistoricus Owen Gingerich aan de orde komen.

Zijn conclusie: wetenschappers kunnen niets over God zeggen, maar toch is er alle ruimte om te geloven in een God die het heelal heeft geschapen en dat het universum een doel heeft.

Een korte bespreking…

Lees de rest van dit artikel »

, , , , , , , , , , , ,

3 reacties

Het atheïsme van de theologie (3) (column)

In het begin van mijn vorige column, schreef ik: “Het betekent wél dat iemand accepteert dat over God niets gezegd kan worden, en dat wat wél over God gezegd wordt (om het spreken over God tenminste levend te houden en de gevoeligheid of ontvankelijkheid voor religieus geloof te cultiveren) dat al wat positief uitgezegd wordt ook en tegelijkertijd ontkend moet worden.”

Deze stellingname lijkt veel misverstanden op te roepen, gezien de reacties. Ik ga hier niet alle reacties langs. Ik merk echter wel dat de meeste reacties zich baseren op één groot misverstand, en daar wil ik hier de vinger op leggen.

Dat levert helaas een ruim dubbel zo lange column op…

Lees de rest van dit artikel »

, , , , , , , , , , , , , , , ,

21 reacties

Jochemsen en De Vries nog een keer: Wat zijn mijn motieven in deze zaak?

Afgelopen zaterdag werd ik gebeld door een journalist van Trouw, die een artikel wilde schrijven over de dubieuze adviesfunctie van Jochemsen en De Vries bij de Stichting De Oude Wereld. Aanleiding was mijn blog van vorige week. Toen de journalist belde, wist ik al dat er deze week een balletje zou gaan rollen. Gisteren verscheen het artikel op de site van Trouw, en vandaag staat er ook een stuk in de gedrukte krant.

Eerlijk gezegd had ik niet verwacht dat de WUR een onderzoek zou gaan instellen (wat overigens gewoon neerkomt op: even een gesprek voeren). Ik verwacht overigens niet dat er consequenties zullen volgen. De Vries kan blijven zitten, de TU Delft lijkt het allemaal weinig te kunnen schelen. Met Jochemsen zal uiteindelijk ook weinig gebeuren, vermoed ik.

Maar wil ik dat er consequenties volgen? Ik kreeg via Twitter en Facebook allerlei vragen over wat ik er uiteindelijk mee win, met deze “heksenjacht” op “gelovige hoogleraren”. Ik had verwacht dat het wel duidelijk zou zijn. Maar niet dus. Ik zal dus nog een keer mijn best doen om het uit te leggen.

Lees de rest van dit artikel »

, , , , , , , , , , , , , ,

15 reacties

Ben je gelovig en wetenschapper? Houd je mond dan dicht, als je carrière je lief is!

Vandaag staat er in het Reformatorisch Dagblad een opiniestuk van Lamber Wierenga, een oud-universitair hoofddocent algemene literatuurwetenschap en Franse letterkunde in Groningen. Het stuk fascineert me, maar ergert me ook mateloos. (Een deel van de ergernis werd overigens ook veroorzaakt door de enorme Skoda-banner die bij het RefDag prominent in beeld was, en die in eerste instantie bij wegklikken alleen groter werd.)

Kijk, dat Van Schayck niet handig heeft geopereerd door zijn uitspraken over de wonderlijke beenverlenging te doen, is nu wel duidelijk. Maar Wierenga doet een aantal suggesties, die erop neerkomen dat wetenschappers die gelovig zijn in het huidige klimaat maar beter helemaal kunnen zwijgen over religieuze zaken. Religie wordt tot taboe verklaard.

Lees de rest van dit artikel »

, , , , , , ,

19 reacties

RU-hoogleraar Heino Falcke zegt zinnige dingen

Na alle retorische bombast van de afgelopen dagen staat er eindelijk een verfrissend goed interview in Trouw met Heino Falcke, hoogleraar astrodeeltjesfysica en radioastronomie aan de Radboud Universiteit en Spinozapremiewinnaar, en lekenpredikant (en nee, ik heb hem nog niet ontmoet). In het interview zegt hij zinnige dingen, die mijns inziens grotendeels de angel uit de discussies van de afgelopen dagen halen. Met name de uitspraak in de inleiding vind ik er eentje om in te lijsten of op een tegeltje te zetten:

Een christelijke bakker bakt toch ook geen christelijk brood? Je hebt christelijke wetenschappers, maar zij maken geen christelijke wetenschap.

Lees hier het hele interview: http://www.trouw.nl/tr/nl/5091/Religie/article/detail/3409992/2013/03/15/Wetenschap-beantwoordt-niet-alles.dhtml.

, , , , , ,

137 reacties

Atheïsten blijken toch godvrezender dan gedacht

In zijn boek Het Godsinstinct beweert de atheïstische psycholoog Jesse Bering al dat bij de meeste atheïsten hun atheïsme slechts skin-deep gaat. Het atheïsme van de meeste atheïsten is een dun velletje, en als je daar even met je nagel overheen krast, zie je al gauw dat daaronder heel veel bijgeloof schuilgaat. Echt atheïsme, aldus Bering, is niets minder dan een radicaal nihilisme, en dat kunnen de meeste atheïsten gewoon niet aan. Allemaal onzin!, zo reageren de meeste atheïsten. God is een fictie, net als Sinterklaas of de Kerstman, wat Bering zegt is allemaal onzin! (Ik heb deze reacties in real life meegemaakt bij lezingen.) Berings bewering lijkt dan ook een slag in de lucht. Toch? Nee, niet meer. Berings statement heeft meer empirische verificatie gekregen. Want een aantal recente experimenten hebben laten zien dat atheïsten heel wat godvrezender blijken te zijn dan ze zelf denken…

Lees de rest van dit artikel »

, , , ,

45 reacties