Artikelen getagd met Nieuwwij.nl

“OnZen” van Jan Bor (boekbespreking)

Ik heb Jan Bor altijd beschouwd als een origineel en creatief denker, iemand die een open spirituele houding combineert met een stevige portie filosofie. Dat liet hij al zien in zijn boeken Op de grens van het denken (uit 2005), Wat is wijsheid? (uit 2012) en zijn vorig jaar verschenen boek Mondriaan filosoof. Bor is niet, zoals veel filosofen, een materialist, maar in zijn boeken en artikelen zit altijd een mystieke component: Bor ziet het mysterie dat in, onder en achter de materialiteit van ons universum schuilgaat en zich daarin openbaart. Hij combineert filosofie met sterke beschouwingen over spiritualiteit en kunst, citeert net zo goed Krishnamurti als Bergson en Mondriaan.

Ik was dan ook erg benieuwd toen ik vernam dat er een nieuw boek van Bor uit zou komen over moderne spiritualiteit. Dat boek is er nu, met als titel OnZen: Over moderne spiritualiteit. De titel zegt alles: zen is onzin volgens Bor. Of anders gezegd: zen heeft weliswaar een mystieke of spirituele kern, maar die wordt verduisterd door claims dat er methoden zijn om de kern te bereiken, dat je lid moet zijn van een gemeenschap (de sangha) en moet luisteren naar wat de verlichte meester je vertelt. Zen is eigenlijk religie: “Gedateerde troep dus” (135). Ik heb het boek met open mond en stijgende verbijstering gelezen.

Lees de rest van de recensie op de website van Nieuwwij.nl: http://www.nieuwwij.nl/opinie/jan-bor-rekent-af-alles-stinkt-naar-zen-en-religie/.

, , , , , , ,

2 reacties

Geloof en wetenschap niet in conflict vóór 2004? Een persoonlijke toelichting op mijn Nieuwwij-interview

Afgelopen week verscheen een interview met mij op de website van Nieuwwij.nl. Aanleiding daarvoor was de constatering van de webmaster van Nieuwwij.nl dat er steeds vaker tamelijk agressieve anti-religieuze reacties op de website binnenkwamen, en de vraag was waar dat vandaan kwam. Ik heb in het interview proberen aan te geven dat de situatie tamelijk complex is. In het interview zei ik ook dat ik denk dat met name sinds 2004 de algemene opinie lijkt te zijn geworden dat religie irrationeel is, mede door de discussies die toen losbraken over creationisme en Intelligent Design. Ik heb op die laatste constatering veel reacties gekregen. Ik wil die in dit weblog iets verder toelichten. Het is een lang essay geworden, daarvoor alvast mijn excuses…

Lees de rest van dit artikel »

, , , , , , , , , , , , , , ,

6 reacties

Naar een nieuwe opvatting van theologie? Een verdiepend commentaar.

De afgelopen dagen heb ik op de website van Nieuwwij.nl een discussie gevoerd met theoloog Hendro Munsterman over de vraag of een ongelovige theoloog ook en theoloog is. (Mijn voorzet. Vervolgens de reactie van Hendro Munsterman.) Mijn derde brief van gisteren bevat in een nutshell mijn idee van hoe theologie aan een universiteit nog mogelijk is, terwijl het tegelijkertijd iets meer is dan godsdienstwetenschap. (Terwijl ik dit schrijf, is de vierde brief, de afsluitende van Hendro, nog niet gepubliceerd.)

Ik geef toe dat daarmee de discussie daarmee wat verschoven is van de vraag of een ongelovige theoloog ook echt een theoloog kan zijn, maar ik denk ook dat het min of meer een logische consequentie is van mijn betoog dat een ongelovige wel degelijk theoloog kan zijn. Uit de voorzet van mij en de reactie van Munsterman bleek dat het antwoord op de vraag afhangt wat je onder “theologie” verstaat. Zoals ik betoog denk ik dat theologie opgevat als “gelovig denken over geloof” niet langer kan aan de manier waarop vandaag de dag aan universiteiten wetenschap wordt bedreven. Wil theologie dus een plaats aan de universiteit willen behouden, dan zal het zich opnieuw moeten legitimeren of herdefiniëren. In feite ben ik bezig met die doordenking, dat is ook de kern van mijn derde brief.

Maar ik kan me ook voorstellen dat mijn verhaal vraagtekens oproept, vandaar dat ik hier een aantal ideeën nog wat verder toelicht. Ik doe dat door een aantal alinea’s uit mijn brief te herhalen en verder uit te werken.

Lees de rest van dit artikel »

, , ,

19 reacties

Is religiejournalistiek ten dode opgeschreven? Onzin!

De Tilburgse “cultuurtheoloog” Frank Bosman laat weer eens van zich horen. Nu maakt hij stennis door een tamelijk negatieve interview op de website Nieuwwij.nl waarin hij verkondigt dat het einde van de religiejournalistiek nabij is. Apocalyptische bangmakerij van de zuiverste soort. Kijk, dat over 30 jaar veel theologen religiewetenschappers zijn geworden, lijkt ook mij wel duidelijk. Dat hebben theologen vooral aan zichzelf te danken (een opmerking die ook een verantwoording verdient, maar die laat ik nu even achterwege). Maar dat religiejournalistiek zal verdwijnen, lijkt me tamelijk pertinente onzin. Een korte reactie…

Lees de rest van dit artikel »

, , , , , ,

8 reacties