Artikelen getagd met wetenschap

Het religieuze naturalisme van Carl Sagan (1934-1996)

De vermaarde kosmoloog Carl Sagan (1934-1996) is vandaag de dag vooral bekend als een van de grootste popularisatoren van wetenschappelijke kennis. Hij was een invloedrijke wetenschapper die veel boeken schreef over het heelal, over de evolutie van menselijke intelligentie, en over de zoektocht naar buitenaards leven (waarover hij de briljante roman Contact schreef, die later met Jodie Foster in de hoofdrol verfilmd werd). De meeste mensen kennen Sagan van de tv-serie Cosmos uit het einde van de jaren ’70.

Die documentaireserie, die hij samen met zijn vrouw Ann Druyan bedacht en zelf presenteerde, zorgde ervoor dat Sagan in de jaren ’80 door met name gelovigen argwanend beschouwd als een van de grootste vijanden van het christelijk geloof. Gelovigen en ongelovigen waren het eens dat de serie Cosmos van een uitzonderlijke schoonheid was, maar het probleem voor veel gelovigen lag in de woorden waarmee Sagan Cosmos begint: ‘De kosmos is alles wat er is of ooit is geweest of ooit zal zijn’. Voor veel gelovigen werd Sagan met die woorden de belichaming van een materialistisch atheïsme dat onmogelijk te rijmen was met godsgeloof.

Daarmee wordt miskend hoe religieus en spiritueel Sagan in werkelijkheid was.

Lees de rest van dit artikel »

, , , , , , , ,

12 reacties

Ombudsman Trouw wil af van hoogleraren in de krant, want die verkondigen ook maar een mening…

Vandaag, net voor het weekeind begint, wordt er ineens een bommetje gelegd. Dader is het dagblad Trouw, dat met een commentaar van haar Ombudsman, Adri Vermaat op haar website, stilletjes en bijna onopvallend een bom legt onder de status van wetenschappers in Nederland. Hoogleraren hebben teveel ruimte in kranten, schrijft Vermaat. Ze hebben met hun mening onbeperkte invloed op de beeldvorming van mensen, en dat mag wel een onsje minder…

Lees de rest van dit artikel »

, , , , , , ,

2 reacties

De wereld als woning en als thuis (column)

In zijn boek Tegenwoordigheid van geest als Europese uitdaging (Boekencentrum 2013) beschrijft de theoloog Hans de Knijff het proces waarbij wij kennis van de wereld vergaren naar analogie van het wonen. Maar wat is wonen?

Lees de rest van dit artikel »

, , , , , , ,

1 reactie

Stuart Firestein: Onwetendheid is de drijfveer van de wetenschap (boekbespreking)

Aan de Amerikaanse Columbia University doceert neurowetenschapper Firestein een college over onwetendheid, dat nogal succesvol schijnt te zijn. Hij nodigt andere wetenschappers uit om aan studenten te komen uitleggen wat hun d-drijfveren zijn en vooral welke vragen hen boeien. Dit boek is daarvan een spin-off. Is het de moeite van het lezen waard?

Lees de rest van dit artikel »

, , , , ,

Een reactie plaatsen

De Dalai Lama pleit voor een universele ethiek zonder religie (boekbespreking)

Boeken recenseren heeft soms veel weg van het ondernemen van een reis. De verschillende boeken die je leest en waarover je kritisch reflecteert, zijn als het ware tussenstations waar je even blijft hangen om het uitzicht te bekijken.

Zo stond ik onlangs stil bij het boek van Maarten Wisse, dat, zo concludeerde ik, voor mij uiteindelijk niet overtuigt, omdat het mensbeeld dat hij hanteert mij uiteindelijk te duister is. Volgens Wisse is het uiteindelijk niet mogelijk om een goed mens te zijn zonder gestorven en opgestaan te zijn met Jezus Christus.

Maar daarna las ik het boek Vrij van religie van de Dalai Lama. Dat bleek (niet geheel verrassend overigens) een volstrekt ander boek dan dat van Wisse. Een boek dat veel resoneert met mijn eigen mensbeeld én met inzichten uit de moderne wetenschap. Een boek waar ik in deze bespreking even bij wil stilstaan.

Heeft de mens religie nodig om moreel goed te kunnen leven? Nee, stelt de Dalai Lama. Om moreel goed te kunnen leven moeten we onze innerlijke waarden cultiveren, waarden die als het ware in de mens zijn ingebakken, met als fundamentele waarde: compassie. Volgens de Dalai Lama is de mens ten diepste een goed wezen, aangelegd op compassie en empathie. Het gaat erom die innerlijke waarden te ontdekken en te cultiveren.

Een boek vol hoop, en dat zonder religie…

Lees de rest van dit artikel »

, , , , , , , ,

101 reacties

Ben je gelovig en wetenschapper? Houd je mond dan dicht, als je carrière je lief is!

Vandaag staat er in het Reformatorisch Dagblad een opiniestuk van Lamber Wierenga, een oud-universitair hoofddocent algemene literatuurwetenschap en Franse letterkunde in Groningen. Het stuk fascineert me, maar ergert me ook mateloos. (Een deel van de ergernis werd overigens ook veroorzaakt door de enorme Skoda-banner die bij het RefDag prominent in beeld was, en die in eerste instantie bij wegklikken alleen groter werd.)

Kijk, dat Van Schayck niet handig heeft geopereerd door zijn uitspraken over de wonderlijke beenverlenging te doen, is nu wel duidelijk. Maar Wierenga doet een aantal suggesties, die erop neerkomen dat wetenschappers die gelovig zijn in het huidige klimaat maar beter helemaal kunnen zwijgen over religieuze zaken. Religie wordt tot taboe verklaard.

Lees de rest van dit artikel »

, , , , , , ,

19 reacties

RU-hoogleraar Heino Falcke zegt zinnige dingen

Na alle retorische bombast van de afgelopen dagen staat er eindelijk een verfrissend goed interview in Trouw met Heino Falcke, hoogleraar astrodeeltjesfysica en radioastronomie aan de Radboud Universiteit en Spinozapremiewinnaar, en lekenpredikant (en nee, ik heb hem nog niet ontmoet). In het interview zegt hij zinnige dingen, die mijns inziens grotendeels de angel uit de discussies van de afgelopen dagen halen. Met name de uitspraak in de inleiding vind ik er eentje om in te lijsten of op een tegeltje te zetten:

Een christelijke bakker bakt toch ook geen christelijk brood? Je hebt christelijke wetenschappers, maar zij maken geen christelijke wetenschap.

Lees hier het hele interview: http://www.trouw.nl/tr/nl/5091/Religie/article/detail/3409992/2013/03/15/Wetenschap-beantwoordt-niet-alles.dhtml.

, , , , , ,

137 reacties